Nowoczesne technologie a zdrowie i życie społeczne - konferencja „Uwaga! Smartfon” odbędzie się w Katowicach

Zagadnienia cyfryzacji i problemy wynikające z nadmiernego korzystania z urządzeń elektronicznych przez dzieci i młodzież stanowią centralne tematy kolejnej edycji konferencji „Uwaga! Smartfon", która odbędzie się 6 czerwca br. (wtorek) w Katowicach. Organizatorem tego wydarzenia jest Fundacja Projekt.pl, a Instytut Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie, który jest partnerem konferencji, będzie reprezentował jego prezes dr hab. prof. UAM Michał A. Michalski.

Dynamicznym rozwój cyfrowy szansą i zagrożeniem

Konferencja odbędzie się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach. W opinii organizatorów „Uwaga! Smartfon" 2023 jest największym w Polsce wydarzeniem poświęconym kwestii zagrożeń cyfrowych.

W szybko zmieniającym się świecie, który charakteryzuje się dynamicznym rozwojem nowych technologii, z całą gamą urządzeń cyfrowych w wielkim stopniu adresowanych do najmłodszego pokolenia użytkowników, panuje wielki chaos zarówno w ocenie skutków działania tych technologii i urządzeń na zdrowie fizyczne i psychiczne dzieci i młodzieży (także dorosłych), jak i w kwestiach oceny oddziaływań społecznych oraz w sferze rozwiązań prawnych.

Istnieje duże zagrożenie utrwalenia się wadliwych zachowań i lekceważącego podejścia do negatywnych skutków wywoływanych przez brak wiedzy i świadomości co do efektów masowego, niekontrolowanego użytkowania nowoczesnych technologii i urządzeń cyfrowych, dotykających zwłaszcza młode osoby. Może skutkować to transmisją takich zachowań na kolejne pokolenia.

Dotrzeć do świadomości i wywołać debatę publiczną

Naukowcy i organizacje społeczne, które zajmują się tymi zagadnieniami coraz silniej akcentują zagrożenia związane z negatywnym wpływem nowoczesnych technologii i urządzeń na społeczeństwo. Efekty ich badań oraz działań jeszcze zbyt wąsko, choć już skuteczniej, niż jeszcze kilka lat temu, przedostają się do sfery świadomości i do debaty publicznej, bo ścierają się z przeciwdziałaniem wielkich koncernów stojących za produkcją nowoczesnych towarów i usług cyfrowych, nastawionych wyłącznie na maksymalizację zysków.

Wystarczy tu wspomnieć, że batalia o uznanie palenia tytoniu za szkodliwe dla ludzkiego zdrowia toczona z wielkimi koncernami tytoniowymi trwała 40 lat. Warto sobie zdawać sprawę, że firmy tytoniowe zainwestowały w tym czasie ogromne środki zarówno w kampanie reklamowe, teksty prasowe oraz odpowiednio spreparowane ekspertyzy naukowców, które miały za zadanie przekonać społeczeństwo, że palenie papierosów jest zupełnie nieszkodliwe.

Podobna sytuacja miała miejsce całkiem niedawno, choć jej skutki odczuwamy do dziś, w związku z pandemią koronawirusa. Świat naukowy podzielił się zarówno w ocenie stopnia zagrożenia, skuteczności leków, zastosowanej strategii walki z pandemią oraz jej genezy. Sytuację rozegrały też wielkie koncerny farmaceutyczne, w sposób łudząco przypominający dawniejsze działania koncernów tytoniowych. Zamieszanie w sferze nauki, działania producentów szczepionek, chaos w sferze medialnej doprowadziły do paniki społecznej i wymusiły na politykach określone decyzje, skutkujące m.in. zwiększoną śmiertelnością (głównie z powodu utrudnienia dostępu do opieki medycznej) oraz kryzysem gospodarczym (przez tzw. lockdowny, przerwanie łańcuchów dostaw).

Jak najbardziej celowe jest w tym świetle podjęcie szerokiej dyskusji naukowców i ekspertów na temat wpływu technologii i urządzeń cyfrowych na dzieci i młodzież, które tak ochoczo i masowo z nich korzystają.

Naukowcy i eksperci zainspirują

W ramach konferencji „Uwaga! Smartfon" odbędzie się 7 paneli tematycznych, przeprowadzone zostaną 4 warsztaty i dojdzie do 3 wystąpień. Mają one za zadanie zainspirować uczestników do refleksji nad współczesnym światem cyfrowym. W Katowicach obecnych będzie 40 ekspertów krajowych i międzynarodowych, wśród których znajdą się goście specjalni - wybitni specjaliści z dziedziny pedagogiki, psychologii i psychiatrii oraz eksperci i popularyzatorzy wiedzy o zagrożeniach cyfrowych. Obecni będą m.in.:

Gary Small - profesor psychiatrii w Hackensack University Medical Center w USA., ekspert w dziedzinie starzenia się i zdrowia mózgu;
Gigi Vorgan – amerykańska współautorka (wraz z mężem, prof. Garym Smallem) 12 niezwykle popularnych książek na temat zdrowia mózgu, starzenia się i psychologii;

Andrzej Zybertowicz – polski socjolog, profesor nauk społecznych, autor książek i artykułów naukowych, konsultant polityczny;
Manfred Spitzer – niemiecki profesor psychiatrii, kierujący Uniwersyteckim Szpitalem Psychiatrycznym w Ulm oraz założonym przez siebie Transfer Center for Neuroscience and Learning.

Polscy specjaliści o uzależnieniu od ekranów

Wśród ekspertów krajowych na konferencji pojawią się m.in.: Jadwiga Emilewicz – poseł na sejm, przewodnicząca Parlamentarnego Zespołu ds. Gospodarki Zeroemisyjnej i Europejskiego Zielonego Ładu, była wicepremier i minister, a obecnie pełnomocnik rządu do spraw polsko-ukraińskiej współpracy rozwojowej oraz wiceminister funduszy i polityki regionalnej; Dariusz Cupiał z Tato.Net; Dorota Bojemska - przewodnicząca Rady Rodziny przy Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej, Bogna Białecka - psycholog, prezes Fundacji Edukacji Zdrowotnej i Psychoterapii oraz dr hab. prof. UAM Michał A. Michalski - prezes Instytutu Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie.

Wystąpienia i dyskusje dotyczyć będą m.in. „uzależnienia od ekranów", cyfryzacji edukacji, kwestii smartfonów w szkołach i roli nowoczesnych technologii w życiu społecznym.

Więcej informacji na stronie www.uwagasmartfon.pl. Tam także można zarejestrować swój udział w konferencji.

Wydarzenie: Konferencja „Uwaga! Smartfon"
Termin: 6 czerwca 2023 r. (wtorek)
Miejsce: Międzynarodowe Centrum Kongresowe, Plac Sławika i Antalla 1, 40-163 Katowice
Organizator: Fundacja Projekt.pl

Oprac.: wit
Źródło: Fundacja Projekt.pl
Zdjęcia: Fundacja Projekt.pl, Pixabay.com, Pexels.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.