Dlaczego rozwody? W Polsce rozpada się co trzeci związek małżeński

Obecnie w Polsce rozpada się co trzeci związek małżeński. Liczba rozwodów w ujęciu wieloletnim wzrasta. Problem jest nie tylko społeczny, ale i ekonomiczny. Naukowcy dociekają przyczyn i skutków rozpadu małżeństw. Apelują też o szeroko zakrojoną, poważną dyskusję na ten temat, opisującą zarówno przyczyny zjawiska, jak i podającą metody służące do ograniczenia fali rozwodów.

Najnowsze dane pokazują, że na 1000 nowo zawartych małżeństw przypada 356 rozwodów.

Powody rozpadu małżeństw i rozwodów

Jako przyczynę rozwodu małżonkowie deklarują niezgodność charakterów, zdradę lub trwały związek uczuciowy z inną osobą, a także alkoholizm.

Według danych GUS przyczynami rozwodów są najczęściej:

• niezgodność charakterów (42 proc. wszystkich przypadków),
• niedochowanie wierności małżeńskiej (22 proc.),
• nadużywanie alkoholu (16 proc.),
• nieporozumienia na tle finansowym (8 proc.),
• negatywny stosunek do innych członków rodziny (6 proc.).

Prof. Jakub Isański z Wydziału Socjologii UAM w Poznaniu zauważa, że częściej rozpadają się małżeństwa bezdzietne i z mniejszą ilością dzieci: - Mniejsza dzietność - 1/4 małżeństw nie ma w ogóle dzieci, a kolejne ponad 20 proc. ma jedno dziecko – powoduje, że takie rodziny statystycznie częściej się rozpadają – mówi naukowiec.

Dzieci są ofiarami, a nie beneficjentami rozwodu rodziców

Nikogo nie trzeba przekonywać, że rozwód rodziców ma niekorzystny wpływ na dzieci, niezależnie od jego przyczyn.

- Często pomijaną sprawa przy omawianiu rozwodów jest kwestia – co myślą o tym dzieci – mówi prof. Michał Michalski z Instytutu Kulturoznawstwa UAM w Poznaniu, prezes Instytutu Wiedzy o Rodzinie o Społeczeństwie. - Dzieci są ofiarami rozwodów. Pokazują to badania naukowe – np. amerykańskie, które dowodzą, że śmierć rodzica stanowi dla dziecka mniejszą tarumę niż rozwód. A często rodzice tłumaczą się, że rozwodzą się dla dobra dzieci, by zmniejszyć ich cierpienia. Staliśmy się bardziej egoistyczni w decyzjach. Coraz rzadziej pytamy o przeżycia drugiej osoby, dzieci.

Małżeństwa i rozwody a urodzenie dzieci

Spadek ilości zawieranych małżeństw i wzrost liczby rozwodów wpływają niekorzystnie na dzietność polskich rodzin. Z drugiej strony rośnie odsetek urodzeń dzieci pozamałżeńskich.

- Co czwarte dziecko w Polsce ma rodziców, którzy nie pozostają w związku małżeńskim – podaje dr K. Szwarc, demograf z poznańskiego Uniwersytetu Ekonomicznego. - Zjawisko to postępuje, co oznacza, że instytucja małżeństwa przeżywa kryzys – wnioskuje naukowiec.

- Trend urodzeń małżeńskich nadal dominuje, ale jest ich coraz mniej. Na każde tysiąc osób w stanie małżeńskim odnotowuje się 30 urodzeń. Osoby nie będące w związku małżeńskim częściej nie posiadają dzieci, natomiast małżeństwa posiadają więcej dzieci – mówi dr K. Szwarc.

Wymierne koszty rozpadu małżeństw i rodzin

Nie należy zapominać, że rozwody wpływają nie tylko na sferę społeczną, ale też generują wymierne straty ekonomiczne. Dzieci potrafią dziedziczyć zachowania swoich rodziców, co. oznacza, że w przypadku rozpadu rodziny i małżeństwa rodziców, same mogą nie wstępować w związki małżeńskie obawiając się ryzyka. - To jest utracony koszt społeczny – twierdzi dr K. Szwarc.

W ub. roku opracowany został, z udziałem ekspertów z Instytutu Wiedzy o Rodzinie i Społeczeństwie, raport ,,Koszty rozpadu rodzin i małżeństw w Polsce".

Oprac.: wit
Źródło: parenting.pl, businessinsider.com.pl, aleteia.org, tvp.pl, dziennikprawny.pl
Zdjęcie: Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.