„Rodzina 500+” – odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania

Na nowy okres świadczeniowy 2022/2023, trwający od 1 czerwca 2022 do 31 maja 2023 r., już od 1 lutego można składać wnioski o świadczenie wychowawcze z programu „Rodzina 500+". Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej przypomina, iż przysługuje ono na każde dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia, bez względu na dochody czy liczbę dzieci w rodzinie, publikując jednocześnie odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania.

Do kogo kierowany jest program „Rodzina 500+"?

– Świadczenia w ramach programu „Rodzina 500+" przysługują na każde dziecko w wieku do ukończenia 18 roku życia. O świadczenia te mogą ubiegać się rodzice (matka lub ojciec), opiekun faktyczny rozumiany jako osoba która przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sądu z wnioskiem o jego przysposobienie, jeśli dziecko wspólnie z nimi zamieszkuje i pozostaje na ich utrzymaniu. Świadczenie wychowawcze z programu Rodzina 500 + przysługuje również opiekunom prawnym dziecka oraz w niektórych przypadkach dyrektorowi domu pomocy społecznej.

Co istotne, w nowym okresie świadczeniowym 2022/2023, o świadczenie wychowawcze mogą ubiegać się także rodziny zastępcze, osoby prowadzące rodzinny dom dziecka, dyrektorzy placówek opiekuńczo-wychowawczych, dyrektorzy regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych dyrektorzy interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych. W przypadku tych osób, świadczenie wychowawcze zastąpi dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego na podstawie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który dotychczas był im wypłacany w ramach programu Rodzina 500+.

Jaka jest wysokość wypłacanego świadczenia?

– Świadczenie wypłacane jest co do zasady w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko.

W przypadku gdy rodzice sprawują, zgodnie z orzeczeniem sądu, opiekę naprzemienną nad dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach, to oboje otrzymają świadczenie w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego, czyli co do zasady 250 zł.

Ponadto, w przypadku urodzenia się dziecka albo ukończenia przez nie 18 roku życia, świadczenie za dany miesiąc zostanie przyznane i wypłacone tylko za tę część miesiąca który przypada odpowiednio od dnia urodzenia się dziecka albo do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia.

Kiedy mogę złożyć wniosek o świadczenie 500+ na nowy okres?

– Wnioski o przyznanie świadczenia wychowawczego na nowy okres świadczeniowy, trwający od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r., można składać od 1 lutego 2022 r.

Jeśli osoba złoży wniosek na okres 2022/2023 w terminie do 30 kwietnia 2022 r. , to przyznanie świadczenia wychowawczego oraz wypłata przyznanego świadczenia za miesiąc czerwiec nastąpi najpóźniej do 30 czerwca tego roku.

W przypadku wniosków złożonych w okresie 1 maja do 31 maja 2022 r., ustalenie prawa oraz wypłata przyznanego świadczenia za miesiąc czerwiec i lipiec nastąpi nie później niż do 31 lipca tego roku.

W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenie wychowawcze złoży wniosek w okresie od 1 czerwca do 30 czerwca 2022 r., ustalenie oraz wypłata przyznanego świadczenia za miesiąc czerwiec, lipiec i sierpień, nastąpi nie później niż do dnia 31 sierpnia tego roku.

Ważne: Jeśli osoba złoży wniosek w późniejszym terminie, tj. po 30 czerwca 2022 r., to prawo do świadczenia wychowawczego zostanie jej ustalone, a świadczenie wypłacone od miesiąca złożenia wniosku. W związku z tym, tylko złożenie wniosku do końca czerwca 2022 r. gwarantuje, że świadczenie wychowawcze zostanie wypłacone za cały okres trwający od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. .

W kolejnych miesiącach będzie obowiązywał następujący mechanizm: w przypadku złożenia wniosku w lipcu 2022 r., ZUS przyzna świadczenie od lipca i wypłaci je do dnia 30 września tego roku; w przypadku złożenia wniosku w sierpniu 2022 r., ZUS przyzna świadczenie od sierpnia, wypłaci je do dnia 31 października tego roku; w przypadku złożenia wniosku na nowy okres w kolejnych miesiącach, świadczenie będzie przyznawane od miesiąca, w którym rodzic złoży wniosek, a wypłaty przyznanego świadczenia realizowane będą co miesiąc na bieżąco.

Do kogo i w jakiej formie należy złożyć wniosek o przyznanie świadczenia?

– Przyznaniem i wypłatą świadczenia zajmuje się ZUS. Wnioski o świadczenie wychowawcze, tak jak w przypadku programu "Dobry start", można składać tylko droga elektroniczną przez Internet za pośrednictwem jednego z trzech kanałów wnioskowania: przez Platformę PUE ZUS, portal informacyjno-usługowy Emp@tia na stronie empatia.mpips.gov.pl lub bankowość elektroniczną.

Czy świadczenie Rodzina 500 + jest przyznawane w oparciu o kryterium dochodowe?

– Nie. Świadczenie wychowawcze jest przyznawane, bez względu na dochody osiągane przez rodziców.

Co z już wypłacanymi świadczeniami rozpoczętymi w ubiegłym roku. Kiedy należy złożyć wniosek na kolejny rok?

– Jeśli w 2021 r. osoba złożyła w gminie wniosek na trwający od 1 czerwca 2021 r. do 31 maja 2022 r. okres świadczeniowy 2021/2022, nie składa ponownie w ZUS wniosku o świadczenie na ten okres. Gmina będzie kontynuowała wypłatę świadczeń przyznanych na ten okres do 31 maja 2022 r. Na obecnie trwający okres świadczeniowy 2021/2022 wniosek o świadczenie wychowawcze do ZUS powinny złożyć od dnia 1 stycznia 2022 r., tylko te osoby, które ubiegają się o świadczenie wychowawcze na nowo narodzone dzieci, a także na dzieci urodzone przed 2022 r., jeśli wcześniej nie złożyły wniosku w gminie.

Natomiast od 1 lutego 2022 r. osoby mogą składać do ZUS wnioski o świadczenie wychowawcze na kolejny okres świadczeniowy 2022/2023 trwający od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r.

Skąd będzie wiadomo że ZUS rozpatrzył wniosek rodzica i przyznał świadczenie wychowawcze na nowy okres?

– Postępowanie w sprawie świadczenia wychowawczego będzie prowadzone w formie elektronicznej. Wszystkie informacje na temat wniosku i jego obsługi osoba znajdzie na swoim profilu w PUE ZUS. Tak jak w przypadku programu „Dobry start", przyznanie przez ZUS świadczenia wychowawczego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Jeśli świadczenie wychowawcze zostanie przyznane, to rodzic otrzyma informację o przyznaniu świadczenia, która będzie znajdować się w skrzynce odbiorczej na profilu na PUE ZUS – także w sytuacji, gdy wniosek został złożony przez bankowość elektroniczną lub portal Emp@tia.

Ile czasu ma ZUS na przyznanie i wypłatę pieniędzy w ramach 500 +?

– Jeśli osoba złoży prawidłowo wypełniony wniosek z wymaganymi dokumentami na kolejny okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. :

* do 30 kwietnia 2022 r. – ZUS rozpatrzy wniosek i wypłaci świadczenie do 30 czerwca 2022 r.,

* od 1 do 31 maja 2022 r. – ZUS wypłaci świadczenie do 31 lipca 2022 r.,

* od 1 do 30 czerwca 2022 r. – ZUS wypłaci świadczenie z wyrównaniem za czerwiec do 31 sierpnia 2022 r.,

* od 1 do 31 lipca 2022 r. – ZUS wypłaci świadczenie z wyrównaniem jedynie od lipca do 30 września 2022 r.,

* od 1 do 31 sierpnia 2022 r. – ZUS wypłaci świadczenie , z wyrównaniem jedynie od sierpnia do 31 października 2022 r.

Aby zachować ciągłość wypłaty świadczenia wychowawczego i otrzymać świadczenie w miesiącu czerwcu 2022 r. wniosek należy złożyć w terminie do 30 kwietnia 2022r. Złożenie wniosku do końca czerwca 2022 r. będzie gwarantowało, że świadczenie wychowawcze zostanie wypłacone z wyrównaniem od 1 czerwca 2022 r. Natomiast, jeśli osoba ubiegająca się o świadczenie złoży wniosek na nowy okres po 30 czerwca 2022 r. świadczenie wychowawcze będzie przysługiwało od miesiąca złożenia wniosku.

W jaki sposób ZUS wypłaci świadczenie wychowawcze?

– Wypłata przyznanego świadczenia wychowawczego będzie odbywać się wyłącznie w formie bezgotówkowej, na wskazane przez wnioskodawcę konto bankowe.

Na jak okres przyznawane jest świadczenie wychowawcze?

– Prawo do świadczenia wychowawczego jest ustalane na roczny okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca do 31 maja następnego roku kalendarzowego.

Świadczenie wychowawcze wypłacane jest w okresie miesięcznym i przysługuje na dziecko od momentu urodzenia do dnia ukończenia 18 roku życia.

W jakim czasie należy złożyć wniosek o świadczenie na nowonarodzone dziecko?

– Rodzice mają 3 miesiące od urodzenia się dziecka na złożenie wniosku do ZUS o świadczenie 500 +, aby otrzymać świadczenie wychowawcze z wyrównaniem od dnia narodzin dziecka. Co istotne, w przypadku dzieci urodzonych do dnia 31 maja 2022 r., rodzice powinni pamiętać aby złożyć dwa wnioski o świadczenie wychowawcze- zarówno na obecnie trwający okres świadczeniowy 2021/2022, jak i nowy okres 2022/ 2023.

oprac.: kjp
źródło: gov.pl
grafika ilustracyjna: gov.pl

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.