Czym jest rodzina według władz miasta Poznania?

Do 7 marca br trwają konsultacje społeczne dotyczące projektu uchwały w sprawie przyjęcia „Polityki Miasta Poznania na rzecz rodzin na lata 2022- 2025". Przedstawiamy kilka uwag na temat tego projektu.

Definicja rodziny nie do zaakceptowania

- Kontrowersyjna jest przyjęta w dokumencie definicja rodziny, która jest nie do zaakceptowania – mówi dr Krzysztof Szwarc, demograf z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Naukowiec zgłosił także kilkanaście innych uwag do projektu.

Każdy zainteresowany może zapoznać się z projektem uchwały zamieszczonym w formie załącznika na stronie internetowej Urzędu Miasta Poznania:
Konsultacje społeczne dotyczące Polityki Miasta Poznania na rzecz rodzin na lata 2022 – 2025.

oraz przedstawić swoje uwagi i propozycje na zamieszczonym tam wzorze Formularza konsultacyjnego. Następnie wypełniony formularz należy przesłać do Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych na adres mailowy: wziss@um.poznan.pl.

Dodatkowych wyjaśnień udziela Oddział Programów Rodzinnych i Senioralnych w Wydziale Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Poznania. Projekt dotyczy „kontynuacji prowadzenia działań na rzecz poznańskich rodzin" do roku 2025.

Opinie i uwagi dotyczą kilkunastu punktów projektu

Swoje opinie na temat projektu przedstawił m.in. dr Krzysztof Szwarc, demograf z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Jego uwagi dotyczą pewnych dyskusyjnych zapisów projektu, a zwłaszcza zawartej w nim definicji rodziny.

W projekcie na str. 8 czytamy, że „Przez rodzinę rozumie się rodziców lub opiekunów wychowujących dzieci wspólnie w ramach tworzonych związków małżeńskich, partnerskich (pozostając we wspólnym pożyciu), a także wychowujących dzieci samodzielnie."

Z taką definicją rodziny nie zgadza się dr Krzysztof Szwarc. Według naukowca: - Podana w dokumencie definicja jest wybitnie deklaratywna, a to jest niedopuszczalne w jakichkolwiek dokumentach, opracowaniach. Zgodnie z podaną definicją w zasadzie każda grupa osób może uznać się za rodzinę.

- Przez rodzinę rozumie się osoby spokrewnione lub spowinowacone, utrzymujące się wspólnie, bezdzietne lub wychowujące co najmniej jedno dziecko – precyzuje naukowiec.

Wątpliwości demografa budzą też inne zapisy projektu. Wskazuje on kilka nieprecyzyjnych zapisów, wymagających zmian i uzupełnień.

Potrzeba bardziej precyzyjnych zapisów dotyczących dzieci ze związków pozamałżeńskich

Na str. 2 projektu zapisano, że „Obecnie około 30 proc. dzieci w Poznaniu rodzi się w związkach pozamałżeńskich."

- Należy zaznaczyć, że odsetek urodzeń pozamałżeńskich wzrasta. – twierdzi dr K. Szwarc. - Informacja, że stanowią one 30 proc. jest niewystarczająca do zdiagnozowania i oceny tego zjawiska. To więcej czy mniej niż jeszcze niedawno? – pyta demograf.

I proponuje zapis tego punktu w formie: „Obecnie około 30 proc. dzieci w Poznaniu rodzi się w związkach pozamałżeńskich, co stanowi wzrost w porównaniu z rokiem…. o … punktów procentowych.", gdzie zawarte będą konkretne dane, będące w posiadaniu urzędu.

W sprawach migracji i demografii tylko ogólniki

Sporo uwag poświęca dr K. Szwarc zagadnieniom migracji, Od lat obserwuje się odpływ mieszkańców Poznania, którzy przeprowadzają się do ościennych gmin i miejscowości. To bardzo poważny problem dla miasta.

W projekcie zapisano podjęcie działań „mogących przyczynić się do zmniejszenia odpływu ludności z Miasta do gmin ościennych w powiecie".

- Koniecznie muszą być zawarte dane na temat migracji, szczególnie wewnętrznych – uważa dr. K. Szwarc. - Zastanawia mnie, dlaczego wcześniej napisano o urodzeniach, przyroście naturalnym, strukturze społeczeństwa, a tu nagle pojawia cel zupełnie nie związany z wyżej przytoczonymi danymi? – dodaje.

Naukowiec zarzuca projektodawcom, że skupiają zbytnią uwagę na migracjach, a nie proponują rozwiązań związanych z przyrostem naturalnym. Tematykę demografii porusza punkt na str. 8 projektu: „Poprawa sytuacji demograficznej Miasta i odwrócenie trendu odpływu poznańskich rodzin".

Jak zauważa dr K. Szwarc: - Na sytuację demograficzną składa się ruch naturalny i ruch wędrówkowy. Skoro wspomniano o odpływie to należy też uwzględnić dzietność. I proponuje następujący zapis: „Poprawa sytuacji demograficznej Miasta poprzez wzrost dzietności i odwrócenie trendu odpływu poznańskich rodzin".

Dorośli mniej priorytetowi?

Zwraca też uwagę na pewne błędy w zapisie punktów. Np. na str. 8 zapisano: „każda rodzina i dzieci są wartością priorytetową."

- A czy dorośli z rodzin już nie są wartością priorytetową? – pyta naukowiec. - Jeśli mówimy o rodzinie to mówimy też o ich członkach, zarówno dorosłych, jak i dzieciach. Ten fragment powinien być sformułowany w następujący sposób: „każda rodzina jest wartością priorytetową" – uważa dr K. Szwarc.

Nieścisłości i nieuporządkowanie

Specjalista znajduje też nieścisłości w projekcie uchwały. Na str. 3 wspomina się w niej o „wypełnianiu funkcji prokreacyjnych, opiekuńczych, wychowawczych, edukacyjnych i emocjonalnych", podczas gdy, jak twierdzi dr K. Szwarc funkcja opiekuńcza nie została opisana we wcześniejszym fragmencie projektu. - Konieczne jest konsekwentne opisywanie wszystkich funkcji – podkreśla demograf.

Pozostałe uwagi naukowca dotyczą m.in. takich pojęć jak ,,trwałość społeczna" (str. 3), „inne rodziny" (do której to kategorii wrzucono rodziny cudzoziemców – str. 3), niejasności określenia „zróżnicowanie pod względem struktury" (str. 11).

- Tekst wydaje się być mało uporządkowany – podsumowuje dr K. Szwarc.

Oprac.: wit
Źródła: poznan.pl, własne
Zdjęcia: Pixabay.com

Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło pakiet zmian, który wejdzie w życie już od nowego roku szkolnego 2026/2027. Reforma jest najszersza od ponad dekady i dotyczy zarówno podstawy programowej, jak i struktury przedmiotów oraz systemu oceniania. Dla wielu rodziców zmiany te są zaskoczeniem – tym bardziej, że konsultacje społeczne trwały zaledwie kilka tygodni.

Co dokładnie się zmienia?

Najgłośniejszą zmianą jest połączenie biologii i geografii w jeden przedmiot o nazwie „Przyroda i środowisko". Ministerstwo argumentuje, że takie podejście pozwoli na bardziej holistyczne nauczanie o świecie naturalnym. Środowisko nauczycielskie jest jednak podzielone – część pedagogów uważa, że reforma pozbawi uczniów pogłębionej wiedzy z obu dziedzin.

„Połączenie biologii z geografią to krok wstecz. Uczniowie będą uczyć się wszystkiego po trochu, ale niczego dogłębnie. To przepis na powierzchowność."

— dr Marek Wiśniewski, biolog, Uniwersytet Warszawski

Drugą, równie kontrowersyjną zmianą jest wprowadzenie obowiązkowej edukacji zdrowotnej, która zastąpi dotychczasowe Wychowanie do Życia w Rodzinie. Nowy przedmiot ma obejmować zagadnienia zdrowia fizycznego, psychicznego oraz – co budzi największe kontrowersje – edukację seksualną według standardów WHO.

Prawa rodziców – co możesz zrobić?

Wielu rodziców pyta, czy mają jakiekolwiek narzędzia, by wpłynąć na to, czego uczy się ich dziecko. Odpowiedź brzmi: tak. Polskie prawo oświatowe daje rodzicom kilka konkretnych możliwości działania.

Warto pamiętać, że rada rodziców ma prawo opiniować szkolny program wychowawczo-profilaktyczny. Jeśli program ten jest niezgodny z Waszymi wartościami, możecie złożyć oficjalną opinię negatywną. Choć dyrektor nie jest nią związany, stanowi ona ważny głos w dyskusji.

Harmonogram wdrożenia reformy

Opinie ekspertów i organizacji rodzicielskich

Koalicja Rodziców i Organizacji Społecznych (KROPS) wydała oficjalne stanowisko, w którym sprzeciwia się wprowadzeniu edukacji zdrowotnej w proponowanym kształcie. Organizacja zgromadziła ponad 85 000 podpisów pod petycją do Ministerstwa.

Reforma budzi emocje po obu stronach. Zwolennicy wskazują na potrzebę modernizacji polskiej edukacji i dostosowania jej do wyzwań XXI wieku. Przeciwnicy obawiają się ideologizacji szkoły i naruszenia praw rodziców do wychowania dzieci zgodnie z własnymi wartościami.

Jedno jest pewne – wrzesień 2026 przyniesie polskim szkołom zmiany, których skutki będziemy odczuwać przez lata. Warto być świadomym rodzicem i aktywnie uczestniczyć w życiu szkoły swojego dziecka.