28 czerwca to data, która dla Poznania i jego mieszkańców ma wyjątkowe znaczenie - tego dnia, 65 lat temu, na ulicach miasta rozegrały się dramatyczne wydarzenia, znane jako Poznański Czerwiec 1956.

Demonstrującym odpowiedziały kule

Pokojowy protest robotników z zakładów Cegielskiego (wówczas noszących imię Stalina) przerodził się w wielką demonstrację mieszkańców Poznania, którzy domagali się od komunistycznych władz godnego traktowania. Stutysięczna manifestacja zamieniła się w zbrojne walki, a rządzący skierowali przeciwko protestującym oddziały wojskowe. Zginęło kilkadziesiąt osób, w tym 13-letni Romek Strzałkowski. Dramat kilkudniowych wydarzeń - nazywanych współcześnie coraz częściej powstaniem poznańskim - dotknął wiele rodzin, a prześladowania uczestników przez władze trwały długie lata.

Protest robotników i mieszkańców Poznania zapoczątkował w ówczesnej Polsce zmiany, które zakończyły okres terroru stalinowskiego i na krótki czas przyniosły złagodzenie działań opresyjnego systemu komunistycznego. Walka Polaków o wolność i uniezależnienie się od obcej dominacji trwała jeszcze kilkadziesiąt lat - znaczonych kolejnymi dramatycznymi protestami społecznymi i ofiarami - aż do roku 1989.

Apel do młodzieży o pamięć

Do rocznicy Poznańskiego Czerwca 1956 nawiązuje list wielkopolskiego kuratora oświaty Roberta Gawła, skierowany w ubiegłym tygodniu do nauczycieli i uczniów szkół. Przypomina pokrótce tło historyczne wydarzeń, apeluje o kultywowanie pamięci o nich, udział w obchodach rocznicowych oraz poszerzenie wiedzy poprzez wzięcie udziału w przygotowanych z tej okazji projektach edukacyjnych. Zwracając się bezpośrednio do młodzieży, Robert Gaweł napisał:

Zachęcam Was do udziału w edukacyjnych przedsięwzięciach i uroczystościach organizowanych z okazji rocznicy Czerwca 1956. Jesteście młodymi ludźmi, którzy poniosą w przyszłość pamięć o ważnych dla Polaków wydarzeniach, kiedy ich uczestników i bohaterów już zabraknie. To Wy jesteście pokoleniem, któremu zostanie przekazany depozyt historii.

Zapraszam do obejrzenia filmu edukacyjnego „Śladami robotników - spacer po Miejscach Pamięci Poznańskiego Czerwca 1956 r." w ramach lekcji historii z Wojewodą Wielkopolskim - opowieści o buncie, odwadze, ofiarach i grozie tamtych dni. Razem z Panią Martą Włodarczyk - asystentem w Muzeum Powstania Poznańskiego - Czerwiec 1956 zapraszam na wspólny spacer ulicami miasta, który niczym mapa prowadzi nas do pamiętnych miejsc.

Życzę Wam, abyście pogłębiali wiedzę o historii własnej Ojczyzny, w tym także o wydarzeniach Poznańskiego Czerwca - niechaj ta wiedza i pamięć pozwalają lepiej odczytywać przyszłość oraz stawiane przed Wami cele.

Jak rodzina może wesprzeć edukację historyczną?

Warto, by działania edukacyjne szkoły, mediów oraz instytucji powołanych do kultywowania pamięci historycznej były wsparte również w rodzinach. Młodszym dzieciom wystarczy krótka wzmianka o faktach, nieco starsze można zachęcić do zapoznania się z bogatym wyborem dzieł kultury i sztuki nawiązujących do tamtych wydarzeń - filmów, książek czy komiksu. W czasie wakacji warto też odwiedzić Muzeum Powstania Poznańskiego - Czerwiec 1956. Nabyte wrażenia i wiedza staną się trwałym elementem tożsamości młodego pokolenia.

Przydatne materiały rocznicowe można znaleźć również w dzisiejszej prasie. Swoje opracowania przygotował także poznański oddział IPN - więcej znajdziesz TUTAJ.

Źródło: KO w Poznaniu
Zdjęcie: ilustracja z komiksu „1956 Poznański Czerwiec", wyd. Zin Zin Press, rys. J. Michalski